Ik kan me nog goed herinneren dat ik met de camera van mijn ouders foto’s maakte van de televisie om mijn highscores vast te leggen. Pas als het fotorolletje was ontwikkeld, ontdekten mijn ouders dat er ineens foto’s van het televisiescherm tussen de vakantiekiekjes zaten. Vaak liep er een dikke zwarte streep dwars door het beeld, waardoor die zorgvuldig behaalde topscore onbruikbaar was om als bewijs naar mijn favoriete gamemagazine op te sturen.

Gelukkig liggen die tijden ver achter ons. Tegenwoordig leggen moderne consoles met één druk op de knop gameplay en screenshots vast, al is de beeldkwaliteit van deze screenshots vaak wat lager dan je op het scherm ziet. Bovendien beschikken moderne retroconsoles helemaal niet over zulke deelfuncties. Met een Atari 2600+ kun je bijvoorbeeld niet eenvoudig je gameplay of highscore vastleggen.

Tijd voor een oplossing. We kregen van Elgato de Game Capture 4K S opgestuurd om te testen of we de gameplay van de Atari 2600+ en onze andere consoles konden opnemen én hoeveel beter de beelden van de Switch 2, of Xbox en PS5 eruit zien als we hier een screenshot of video-opname mee maken.

Compact ontwerp, compleet uitgerust

Zodra je de Elgato Game Capture 4K S uitpakt, valt direct op hoe klein het apparaatje eigenlijk is. Met een gewicht van amper 90 gram en afmetingen van 112 × 72 × 18 millimeter neemt hij nauwelijks ruimte in op je bureau of naast je console-opstelling.

Ondanks dat bescheiden formaat is de behuizing doordacht ingericht. Aan de voorzijde vind je een 3,5 mm jackaansluiting, een slimme toevoeging om een bekend consoleprobleem op te lossen: het direct vastleggen van partychat en game-audio. Hiervoor heb je wel Elgato’s optionele Chat Link Pro-kabel nodig. De achterzijde is gereserveerd voor de hoofdmoot, twee HDMI 2.0-poorten en een USB-C 3.2 Gen 1-aansluiting (5 Gbps). Een fijn detail is dat Elgato niet bezuinigt op de doosinhoud. Zowel een HDMI-kabel als een USB-C-kabel worden netjes meegeleverd.

De technische details

Het ontwerp aan de buitenkant is dus prima in orde, maar hoe zit het met de technische mogelijkheden? Kijken we naar de specificaties van de 4K S, dan ondersteunt de passthrough dankzij de HDMI 2.0-standaard een resolutie tot 4K bij 60 frames per seconde, of hogere verversingssnelheden zoals 1440p120 en 1080p240. Ook Variable Refresh Rate (VRR) en HDR10 worden ondersteund tijdens de passthrough, waardoor het bronsignaal ongewijzigd naar je monitor wordt doorgestuurd.

Qua capturemogelijkheden kan de kaart beelden vastleggen tot 4K60 of 1440p60. Daarbij zijn er wel een paar kleine beperkingen. Opnemen in HDR10 is beperkt tot 1080p60 en werkt uitsluitend onder Windows. Gebruikers van macOS, of wie 4K HDR wil opnemen, grijpen op dat vlak dus mis en zijn aangewezen op de duurdere Elgato Game Capture 4K X. Die beschikt over de HDMI 2.1-standaard en biedt daardoor aanzienlijk meer bandbreedte. Het nadeel is wel dat je hiervoor een USB-C-aansluiting van 10 Gbps nodig hebt, terwijl niet iedere computer die snelheid ondersteunt.

Installatie en praktijkervaring

De Elgato Game Capture 4K S is eenvoudig te installeren via de meegeleverde USB-kabel. De software is gratis te downloaden via de website van Elgato. Voor de 4K S gebruik je Elgato Studio, waarmee je gameplay kunt bekijken en opnemen. Wat mij direct opviel, is hoe snel het beeld op het scherm verschijnt. Ik merkte vrijwel geen vertraging, waardoor het prima mogelijk is om een game direct via de Elgato Game Capture 4K S op de computer te spelen.

Voor de test hebben we verschillende apparaten aangesloten. Moderne systemen vormen geen enkel probleem voor de Elgato Game Capture 4K S. Zo konden we zonder moeite beelden van de PS5 en Nintendo Switch 2 opnemen. Ook moderne retroconsoles, zoals de SNES Mini en de Atari 2600+, werden probleemloos herkend en vastgelegd.

Minder geschikt voor afwijkende videosignalen

De problemen ontstonden bij de MiSTer en retro-upscalers zoals de Bitfunx OSSC en RetroScaler2x. Elgato staat er helaas om bekend dat de hardware buiten de standaard HDMI-signalen, zoals 720p, 1080p, 1440p en 4K, problemen kan geven. Wijk je daarvan af met retroscalers of originele hardware, dan begint het probleemoplossen.

De MiSTer is gelukkig een zeer flexibel systeem dat goed met de 4K S kan samenwerken, mits de configuratie goed staat. Via het bestand MiSTer.ini kun je het systeem instellen om een standaardresolutie van 720p, 1080p of 1440p met exact 60 Hz uit te sturen. In dat geval werkt de Elgato-capture probleemloos. Oudere arcadecores en consoles, zoals de Neo Geo en SNES, draaien oorspronkelijk echter vaak op net niet standaard verversingssnelheden, zoals 59.18 Hz of 55 Hz. Elgato-hardware heeft moeite met deze afwijkende framerates, wat kan resulteren in dropped frames, haperende audio of zelfs een zwart scherm.

Tijdens de test kwamen we op Reddit verschillende oplossingen tegen, waaronder het koppelen van de MiSTer FPGA aan een scaler zoals de RetroTINK 4K of RetroTINK 5X. Helaas hadden we geen RetroTINK 4K tot onze beschikking om dit zelf te testen. Op basis van de ervaringen die werden gedeeld, fungeert de RetroTINK als een buffer die afwijkende signalen omzet naar een strak getimed en gestandaardiseerd 4K60-signaal voor de Elgato.

In tegenstelling tot de RetroTINK 4K ondervonden we met de OSSC wel problemen. Dat komt doordat de OSSC een line multiplier is en geen traditionele scaler. Hij vermenigvuldigt een analoog 240p-signaal, bijvoorbeeld 3x, 4x of 5x, naar afwijkende resoluties zoals 960p of 1200p, terwijl de originele, vaak licht schommelende framerate behouden blijft. De Elgato Game Capture 4K S ondersteunt officieel alleen standaard VESA- en televisieresoluties. Een 960p-signaal vanuit een OSSC resulteerde tijdens onze test dan ook in een ‘No Signal’-melding.

OBS Studio als alternatief

Gelukkig is er wel een omweg. De Elgato Game Capture 4K S werkt niet alleen met Elgato Studio, maar ook met andere software, waaronder OBS Studio. Waar de officiële Elgato-software blokkeert bij afwijkende signalen, gaat OBS Studio veel vergevingsgezinder om met ruwe videostreams van bijvoorbeeld een OSSC of MiSTer. Door deze beelden eerst in OBS op te vangen en daar de kleurruimte en framerate te standaardiseren voordat je opneemt, voorkom je bovendien vervelende synchronisatieproblemen wanneer je de beelden later in bijvoorbeeld Premiere Pro monteert.

In de praktijk

Met moderne consoles bleek de Elgato Game Capture 4K S echt een uitkomst. Mijn laatste ervaring met een externe capture card van Elgato was de Game Capture HD60. Hoewel die prima beelden kon opnemen, had ik regelmatig last van vertragingen en verbindingsproblemen. Daarom stapte ik uiteindelijk over op de interne 4K60 Pro, die rechtstreeks in een PCIe-slot van mijn computer werd geplaatst. Daarmee was een groot deel van die problemen direct opgelost.

De Elgato Game Capture 4K S heeft mijn beeld van moderne externe capture cards behoorlijk positief veranderd. De afgelopen weken heb ik hem gebruikt voor het opnemen van verschillende gamesessies. Voor de website en mijn reviews gebruik ik hem voornamelijk om screenshots te maken en af en toe gameplayvideo’s op te nemen. Op moderne consoles werkt alles probleemloos en de beeldkwaliteit is uitstekend. Net als andere capture-oplossingen van Elgato blijft ook deze wel gevoeliger voor afwijkende resoluties en verversingssnelheden. Gelukkig zijn veel van die problemen op te lossen door wat instellingen in OBS aan te passen.

Conclusie

De Elgato Game Capture 4K S bewijst dat externe capture cards de afgelopen jaren een flinke stap vooruit hebben gezet. Waar ik vroeger nog regelmatig zat te klooien met merkbare vertragingen of onduidelijke instellingen, biedt dit compacte kastje een vrijwel naadloze ervaring. Binnen een paar minuten leg je gameplay vast of stream je jouw sessies zonder gedoe.

Voor bezitters van een Nintendo Switch 2 of Xbox Series S is de 4K S een uitstekende keuze. Wie een PS5 Pro of Xbox Series X gebruikt, levert door de HDMI 2.0-beperking wel iets in op het gebied van beeldkwaliteit en verversingssnelheid. Voor die groep biedt de duurdere 4K X een beter alternatief.

Ook voor retrogamers is de Elgato Game Capture 4K S een interessante optie, zeker wanneer je een RetroTINK gebruikt. Met de MiSTer ondervond ik nauwelijks problemen en ook via de OSSC kreeg ik uiteindelijk alles goed werkend met behulp van OBS Studio. Dat vraagt wat extra instellingen, maar gezien de afwijkende videosignalen van retrohardware is dat niet onlogisch.

Zoek je een compacte capture card om gameplay vast te leggen, screenshots te maken of live te streamen, dan levert de Elgato Game Capture 4K S precies wat hij belooft, zonder overbodige poespas.

De Elgato Game Capture 4K S is verkrijgbaar bij verschillende aanbieders, waaronder Coolblue, Bol.com en Amazon. Op het moment van schrijven variëren de prijzen tussen ongeveer € 136 en € 169.

Pluspunten

• Compact en eenvoudig te installeren
• Zeer lage latency
• Uitstekende beeldkwaliteit
• Werkt probleemloos met moderne consoles
• Ook geschikt voor retrohardware via OBS

Minpunten

• Geen 4K HDR-opname
• HDMI 2.0 beperkt de maximale mogelijkheden
• Gevoelig voor afwijkende HDMI-signalen van retrohardware
• Voor sommige retro-opstellingen is extra configuratie nodig

Het bericht Elgato Game Capture 4K S review verscheen eerst op TijdloosGamen.