Ik kan me nog goed herinneren dat ik met de camera van mijn ouders foto’s maakte van de televisie om mijn highscores vast te leggen. Pas als het fotorolletje was ontwikkeld, ontdekten mijn ouders dat er ineens foto’s van het televisiescherm tussen de vakantiekiekjes zaten. Vaak liep er een dikke zwarte streep dwars door het beeld, waardoor die zorgvuldig behaalde topscore onbruikbaar was om als bewijs naar mijn favoriete gamemagazine op te sturen.

Gelukkig liggen die tijden ver achter ons. Tegenwoordig leggen moderne consoles met één druk op de knop gameplay en screenshots vast, al is de beeldkwaliteit van deze screenshots vaak wat lager dan je op het scherm ziet. Bovendien beschikken moderne retroconsoles helemaal niet over zulke deelfuncties. Met een Atari 2600+ kun je bijvoorbeeld niet eenvoudig je gameplay of highscore vastleggen.

Tijd voor een oplossing. We kregen van Elgato de Game Capture 4K S opgestuurd om te testen of we de gameplay van de Atari 2600+ en onze andere consoles konden opnemen én hoeveel beter de beelden van de Switch 2, of Xbox en PS5 eruit zien als we hier een screenshot of video-opname mee maken.

Compact ontwerp, compleet uitgerust

Zodra je de Elgato Game Capture 4K S uitpakt, valt direct op hoe klein het apparaatje eigenlijk is. Met een gewicht van amper 90 gram en afmetingen van 112 × 72 × 18 millimeter neemt hij nauwelijks ruimte in op je bureau of naast je console-opstelling.

Ondanks dat bescheiden formaat is de behuizing doordacht ingericht. Aan de voorzijde vind je een 3,5 mm jackaansluiting, een slimme toevoeging om een bekend consoleprobleem op te lossen: het direct vastleggen van partychat en game-audio. Hiervoor heb je wel Elgato’s optionele Chat Link Pro-kabel nodig. De achterzijde is gereserveerd voor de hoofdmoot, twee HDMI 2.0-poorten en een USB-C 3.2 Gen 1-aansluiting (5 Gbps). Een fijn detail is dat Elgato niet bezuinigt op de doosinhoud. Zowel een HDMI-kabel als een USB-C-kabel worden netjes meegeleverd.

De technische details

Het ontwerp aan de buitenkant is dus prima in orde, maar hoe zit het met de technische mogelijkheden? Kijken we naar de specificaties van de 4K S, dan ondersteunt de passthrough dankzij de HDMI 2.0-standaard een resolutie tot 4K bij 60 frames per seconde, of hogere verversingssnelheden zoals 1440p120 en 1080p240. Ook Variable Refresh Rate (VRR) en HDR10 worden ondersteund tijdens de passthrough, waardoor het bronsignaal ongewijzigd naar je monitor wordt doorgestuurd.

Qua capturemogelijkheden kan de kaart beelden vastleggen tot 4K60 of 1440p60. Daarbij zijn er wel een paar kleine beperkingen. Opnemen in HDR10 is beperkt tot 1080p60 en werkt uitsluitend onder Windows. Gebruikers van macOS, of wie 4K HDR wil opnemen, grijpen op dat vlak dus mis en zijn aangewezen op de duurdere Elgato Game Capture 4K X. Die beschikt over de HDMI 2.1-standaard en biedt daardoor aanzienlijk meer bandbreedte. Het nadeel is wel dat je hiervoor een USB-C-aansluiting van 10 Gbps nodig hebt, terwijl niet iedere computer die snelheid ondersteunt.

Installatie en praktijkervaring

De Elgato Game Capture 4K S is eenvoudig te installeren via de meegeleverde USB-kabel. De software is gratis te downloaden via de website van Elgato. Voor de 4K S gebruik je Elgato Studio, waarmee je gameplay kunt bekijken en opnemen. Wat mij direct opviel, is hoe snel het beeld op het scherm verschijnt. Ik merkte vrijwel geen vertraging, waardoor het prima mogelijk is om een game direct via de Elgato Game Capture 4K S op de computer te spelen.

Voor de test hebben we verschillende apparaten aangesloten. Moderne systemen vormen geen enkel probleem voor de Elgato Game Capture 4K S. Zo konden we zonder moeite beelden van de PS5 en Nintendo Switch 2 opnemen. Ook moderne retroconsoles, zoals de SNES Mini en de Atari 2600+, werden probleemloos herkend en vastgelegd.

Minder geschikt voor afwijkende videosignalen

De problemen ontstonden bij de MiSTer en retro-upscalers zoals de Bitfunx OSSC en RetroScaler2x. Elgato staat er helaas om bekend dat de hardware buiten de standaard HDMI-signalen, zoals 720p, 1080p, 1440p en 4K, problemen kan geven. Wijk je daarvan af met retroscalers of originele hardware, dan begint het probleemoplossen.

De MiSTer is gelukkig een zeer flexibel systeem dat goed met de 4K S kan samenwerken, mits de configuratie goed staat. Via het bestand MiSTer.ini kun je het systeem instellen om een standaardresolutie van 720p, 1080p of 1440p met exact 60 Hz uit te sturen. In dat geval werkt de Elgato-capture probleemloos. Oudere arcadecores en consoles, zoals de Neo Geo en SNES, draaien oorspronkelijk echter vaak op net niet standaard verversingssnelheden, zoals 59.18 Hz of 55 Hz. Elgato-hardware heeft moeite met deze afwijkende framerates, wat kan resulteren in dropped frames, haperende audio of zelfs een zwart scherm.

Tijdens de test kwamen we op Reddit verschillende oplossingen tegen, waaronder het koppelen van de MiSTer FPGA aan een scaler zoals de RetroTINK 4K of RetroTINK 5X. Helaas hadden we geen RetroTINK 4K tot onze beschikking om dit zelf te testen. Op basis van de ervaringen die werden gedeeld, fungeert de RetroTINK als een buffer die afwijkende signalen omzet naar een strak getimed en gestandaardiseerd 4K60-signaal voor de Elgato.

In tegenstelling tot de RetroTINK 4K ondervonden we met de OSSC wel problemen. Dat komt doordat de OSSC een line multiplier is en geen traditionele scaler. Hij vermenigvuldigt een analoog 240p-signaal, bijvoorbeeld 3x, 4x of 5x, naar afwijkende resoluties zoals 960p of 1200p, terwijl de originele, vaak licht schommelende framerate behouden blijft. De Elgato Game Capture 4K S ondersteunt officieel alleen standaard VESA- en televisieresoluties. Een 960p-signaal vanuit een OSSC resulteerde tijdens onze test dan ook in een ‘No Signal’-melding.

OBS Studio als alternatief

Gelukkig is er wel een omweg. De Elgato Game Capture 4K S werkt niet alleen met Elgato Studio, maar ook met andere software, waaronder OBS Studio. Waar de officiële Elgato-software blokkeert bij afwijkende signalen, gaat OBS Studio veel vergevingsgezinder om met ruwe videostreams van bijvoorbeeld een OSSC of MiSTer. Door deze beelden eerst in OBS op te vangen en daar de kleurruimte en framerate te standaardiseren voordat je opneemt, voorkom je bovendien vervelende synchronisatieproblemen wanneer je de beelden later in bijvoorbeeld Premiere Pro monteert.

In de praktijk

Met moderne consoles bleek de Elgato Game Capture 4K S echt een uitkomst. Mijn laatste ervaring met een externe capture card van Elgato was de Game Capture HD60. Hoewel die prima beelden kon opnemen, had ik regelmatig last van vertragingen en verbindingsproblemen. Daarom stapte ik uiteindelijk over op de interne 4K60 Pro, die rechtstreeks in een PCIe-slot van mijn computer werd geplaatst. Daarmee was een groot deel van die problemen direct opgelost.

De Elgato Game Capture 4K S heeft mijn beeld van moderne externe capture cards behoorlijk positief veranderd. De afgelopen weken heb ik hem gebruikt voor het opnemen van verschillende gamesessies. Voor de website en mijn reviews gebruik ik hem voornamelijk om screenshots te maken en af en toe gameplayvideo’s op te nemen. Op moderne consoles werkt alles probleemloos en de beeldkwaliteit is uitstekend. Net als andere capture-oplossingen van Elgato blijft ook deze wel gevoeliger voor afwijkende resoluties en verversingssnelheden. Gelukkig zijn veel van die problemen op te lossen door wat instellingen in OBS aan te passen.

Conclusie

De Elgato Game Capture 4K S bewijst dat externe capture cards de afgelopen jaren een flinke stap vooruit hebben gezet. Waar ik vroeger nog regelmatig zat te klooien met merkbare vertragingen of onduidelijke instellingen, biedt dit compacte kastje een vrijwel naadloze ervaring. Binnen een paar minuten leg je gameplay vast of stream je jouw sessies zonder gedoe.

Voor bezitters van een Nintendo Switch 2 of Xbox Series S is de 4K S een uitstekende keuze. Wie een PS5 Pro of Xbox Series X gebruikt, levert door de HDMI 2.0-beperking wel iets in op het gebied van beeldkwaliteit en verversingssnelheid. Voor die groep biedt de duurdere 4K X een beter alternatief.

Ook voor retrogamers is de Elgato Game Capture 4K S een interessante optie, zeker wanneer je een RetroTINK gebruikt. Met de MiSTer ondervond ik nauwelijks problemen en ook via de OSSC kreeg ik uiteindelijk alles goed werkend met behulp van OBS Studio. Dat vraagt wat extra instellingen, maar gezien de afwijkende videosignalen van retrohardware is dat niet onlogisch.

Zoek je een compacte capture card om gameplay vast te leggen, screenshots te maken of live te streamen, dan levert de Elgato Game Capture 4K S precies wat hij belooft, zonder overbodige poespas.

De Elgato Game Capture 4K S is verkrijgbaar bij verschillende aanbieders, waaronder Coolblue, Bol.com en Amazon. Op het moment van schrijven variëren de prijzen tussen ongeveer € 136 en € 169.

Pluspunten

• Compact en eenvoudig te installeren
• Zeer lage latency
• Uitstekende beeldkwaliteit
• Werkt probleemloos met moderne consoles
• Ook geschikt voor retrohardware via OBS

Minpunten

• Geen 4K HDR-opname
• HDMI 2.0 beperkt de maximale mogelijkheden
• Gevoelig voor afwijkende HDMI-signalen van retrohardware
• Voor sommige retro-opstellingen is extra configuratie nodig

Het bericht Elgato Game Capture 4K S review verscheen eerst op TijdloosGamen.

Het Roemeense antwoord op de retro-vraag

Achter dit vernuftige kastje zit geen anonieme, gezichtsloze techgigant, maar Epilogue. Dit kleine, gepassioneerde team uit Roemenië, geleid door Daniel en Ozana Lisandra, zette zichzelf in 2021 definitief op de kaart met de veelgeprezen GB Operator voor Game Boy-spellen. Wat destijds begon als een kleinschalig passieproject om fysieke handheld-games te behoeden voor de tand des tijds, is inmiddels uitgegroeid tot een gerespecteerde en geliefde naam binnen de wereldwijde retroscene. Met de gloednieuwe SN Operator trekken ze diezelfde filosofie door naar het legendarische 16-bits tijdperk van Nintendo.

Omdat het team alles in eigen beheer ontwerpt en de productie bewust binnen de Europese Unie houdt, voelt de SN Operator vanaf het allereerste moment aan als een kwalitatief hoogwaardig product. Dit is absoluut geen goedkope AliExpress-kloon die na drie keer gebruiken uit elkaar valt. Dit is een uiterst doordacht stuk elektronica en geavanceerde software, gemaakt met een diep respect voor de originele cartridges.

Een transparant doosje

Wij gingen aan de slag met de exclusieve Founders Edition en de toon wordt direct bij het uitpakken gezet. De prachtig afgewerkte verpakking met gouden opdruk bevat een handgeschreven bedankje van de makers, waarin ze de hoop uitspreken dat dit apparaat meer is dan een snelle gadget; het is een nostalgische reis. De SN Operator zelf is een plaatje om te zien dankzij de schitterende, transparante behuizing. Hierdoor kijk je zo op de strak ontworpen printplaat en het glimmende logo binnenin. Centraal op het apparaat prijkt de stevige cartridge-sleuf.

Aan de achterkant vind je een moderne usb-c-poort waarmee je de operator moeiteloos aansluit op je pc, Mac of zelfs je Steam Deck. Dankzij de solide rubberen onderkant verschuift het apparaat geen millimeter op je bureau wanneer je een game in de sleuf duwt. Epilogue levert een hoogwaardige usb-c-kabel, een handleiding, een sticker en een fraai metalen speltje mee, wat het premium gevoel van dit totaalpakket compleet maakt.

De magie van Playback-software

Zoals ik in mijn carrière al vaker heb geroepen: mooie hardware is waardeloos zonder stabiele software. Gelukkig hebben ze die boodschap bij Epilogue perfect begrepen. De gratis te downloaden Playback-applicatie (beschikbaar voor Windows, macOS en Linux) is het kloppende hart van de SN Operator. Dit is geen kale, rammelende emulator, maar een compleet, moderne applicatie rondom SN Operator hardware en je fysieke gamecollectie. Playback leest de data rechtstreeks van de cartridge, bewaart je savegames veilig digitaal en controleert je spellen direct op echtheid. In een tijd waarin de markt overspoeld wordt met nauwelijks van echt te onderscheiden namaak-cartridges, is die ingebouwde hardware-check een absolute zegen voor verzamelaars. Ook kun je een back-up maken van je cartridge mocht die toch ooit het begeven.

Zodra de software draait en je een cartridge plaatst, kun je direct aan de slag. De SN Operator is volledig regiovrij, wat betekent dat je moeiteloos Europese PAL-games, Amerikaanse NTSC-cartridges en Japanse Super Famicom-spellen door elkaar kunt gebruiken. Tijdens onze testfase startte elke game feilloos op. Toch liepen we tegen één fysiek minpuntje aan: de Europese cartridges zijn merkbaar wat dikker dan hun buitenlandse broertjes. Hierdoor klemmen ze wel héél erg stevig vast in het slot. Je moet behoorlijk wat kracht zetten om ze te verwijderen, wat soms een beetje angstaanjagend aanvoelt. Een mechanische uitwerpknop of twee subtiele ontgrendelingsknoppen aan de zijkant hadden dit probleem perfect opgelost.

Klassiek gamen met het comfort van nu

In de app word je overspoeld met moderne features die de gameplay een flinke upgrade geven. Denk aan ‘save states’ waarmee je op elk willekeurig moment je spel kunt opslaan, een vooruitspoelfunctie voor trage dialogen en een geniale terugspoelfunctie die we inmiddels ook kennen van de Nintendo Switch. Ben je net voor de finish in Super Mario Kart van de baan gereden of velt een eindbaas je in Super Metroid? Met één druk op de knop spoel je de tijd een paar seconden terug om je fout te herstellen. Dat scheelt een hoop frustratie en zorgt ervoor dat je die genadeloos moeilijke games uit je jeugd nu eindelijk eens kunt uitspelen. Gamen moet immers leuk blijven, en als je constant stagneert is de lol er tegenwoordig snel af.

Ook het beheer van je savegames is fantastisch uitgewerkt. De interne batterijen van originele SNES-cartridges zijn inmiddels dertig jaar oud en sterven langzaam maar zeker uit. Playback maakt met een paar muisklikken automatisch back-ups van je opgeslagen spelgegevens en zet ze veilig op je computer. Mocht de batterij in je cartridge er ooit mee ophouden, dan kun je jouw voortgang eenvoudig terugzetten op een nieuwe batterij. Je kostbare uren aan gameplay gaan op deze manier dus nooit meer verloren.

Mooie filters voor het gevoel

Voor wie graag een nostalgische lookeen oude beeldbuis wil, heeft Epilogue ook CRT-filters ingebouwd. Hiermee tover je die typische scanlines en de warme gloed van de jaren negentig op je haarscherpe monitor. Wil je juist een loepzuiver beeld? Dan zet je de filters uit en spatten de pixels scherper dan ooit tevoren van het scherm. Bovendien is er volledige ondersteuning voor klassieke Game Genie- en Pro Action Replay-cheatcodes, voor als je net dat extra steuntje in de rug of oneindig veel levens nodig hebt.

De absolute kers op de taart is echter de naadloze integratie van RetroAchievements. Door je account te koppelen, voegt de software moderne achievements en trofeeën toe aan deze klassieke games. Het verslaan van een eindbaas zonder schade op te lopen levert je plotseling een digitale pop-up en een badge op. Dit geeft een heerlijke, frisse motivatie om games die je al kunt dromen opnieuw op te starten en jezelf online te meten met andere retro-fans wereldwijd.

Controller naar keuze

In de software kun je ook gemakkelijk een controller toevoegen en configuren. Dat kan bijvoorbeeld je Xbox-controller of 8BitDo-controller, maar in ons geval hebben we de Super Nintendo Entertainment System (SNES)-controller voor de Nintendo Switch gebruikt. Die kun je gewoon via bluetooth aan de pc koppelen en dan instellen via Playback. Dat werk geweldig.

Conclusie

Voor iets minder dan 75 euro haal je met de Epilogue SN Operator een fenomenaal stuk hardware in huis. Dat is een absoluut koopje als je kijkt naar de verfijning van de software en de bouwkwaliteit van het apparaat. Dit is overduidelijk een passieproject waarbij elk detail klopt en de liefde voor retro-gaming tastbaar is. Wie een uniek cadeau zoekt voor een vriend, partner of hardcore gamer die opgroeide in de jaren tachtig of negentig, slaat hiermee de plank gegarandeerd niet mis. De grootste uitdaging is inmiddels het vinden van de originele cartridges zelf, want die worden op de tweedehandsmarkt steeds schaarser en prijziger. Maar heb jij die fysieke games al liggen? Dan is dit met afstand de meest comfortabele, legale en stijlvolle manier om weer even helemaal weg te dromen in de gouden gloriedagen van de 16-bits console.

Het bericht De Epilogue SN Operator review: digitaliseer je Super Nintendo gamecollectie verscheen eerst op TijdloosGamen.